Kunstondernemers

Grappig als je bedenkt dat speelgoed niet wordt gemaakt om mee te spelen maar om geld aan te verdienen. Om geld te verdienen moet het speelgoed natuurlijk goed speelbaar zijn dus uiteindelijk werkt het….
Of toch niet? Wordt er niet veel speelgoed gemaakt om een behoefte te creëren? Maken ze niet heel veel speelgoed wat kinderen alleen maar willen hebben, worden er niet hypes gecreëerd in plaats van dat er gekeken wordt naar wat speelbaar is. Het verdienmodel staat immers altijd voorop.

publieksprijs ZomerExpo 2011

Van kunstenaars wordt steeds vaker hetzelfde verwacht. Kunstenaars moeten ondernemers zijn, marketeers, managers, netwerkers en wat al niet meer. Wordt de kunst dan nog wel gemaakt om kunst te zijn of om geld aan te verdienen. Om geld te verdienen wordt door de kunstondernemer natuurlijk gekeken naar wat men wil, naar wat men wil kopen of naar waar men, de nog schaarse, subsidie aan wil verlenen. Zonde want ondanks dat we kunst niet kunnen definiëren weten we allemaal dat kunst over authenticiteit gaat, authenticiteit van het werk en zijn schepper. En over emoties en over verrassing en over een nieuw zicht-punt op de wereld.
Wat boven dit nog een groter probleem is is dat de kunstenaar steeds minder tijd, energie en passie in het scheppen kan steken, doodzonde als je het mij vraagt.

Maar kunstenaars moeten toch ook gewoon voor hun eigen brood zorgen, we kunnen ze toch niet altijd maar voorzien in levensbehoeften, wij werken toch ook voor onze centen. Jazeker, subsidies zijn dan ook zeker niet de oplossing. Wat de oplossing dan wel kan zijn weet ik niet precies. Misschien toch dat basisloon (zou veel meer problemen op kunnen lossen… Maar dit terzijde).

Een betere oplossing lijkt mij om van kunstenaars simpelweg niets meer dan kunst te verwachten. En ze op hun kunst te beoordelen, niet op mooie praatjes of ondernemingsplannen. Al helemaal niet door middel van publieksprijzen. Nee commissies van “wijze mannen” (oké vooruit m/v) en die bestaan al, de galeriehouders, de critici, de conservatoren en curators (ook allemaal m/v). Laat deze het werk beoordelen op wat het werk is. Ik beoordeel mijn loodgieter ook op het feit of de kraan niet meer lekt, niet op zijn reclamepraat of glossy website.

En waar komt het geld dan vandaan? Ik weet niet precies hoe een kunstmarkt werkt (daar heb ik niet genoeg voor te besteden) maar wel weet ik dat vóór de subsidiestijd deze markt prima werkte. Zie onze musea die vol hangen met geweldig werk dat ooit door verzamelaars werd gekocht.

Ik wil weer mooie kunst zien en niet meer mooie praatjes lezen en laagdrempelige uitleggerigheid in musea. En ik wil zeker niet meer horen dat het volk wel kan beoordelen wat goede kunst is. Dat kan het volk niet, net als dat het volk niet kan beoordelen of een publicatie over nieuwe inzichten in de relativiteitstheorie goed of slecht is. Ik weet in ieder geval dat ik dat niet kan. Dat kunnen maar weinig mensen en wel die mensen die er jaren voor geleerd hebben en ook nog eens intelligent genoeg zijn.

Laten we kunst nu eindelijk weer gaan beschouwen als een normaal goed en de kunstenaar als een normale vakman, net zo een als een loodgieter of een theoretisch wetenschapper.

Aldus.